Önsöz: Bu makaleyi yazıp yazmamak için çok düşündüm, çünkü özellikle giriş kısmında çok fazla eleştiri var. Eleştirmeyi pek sevmesem de Beyaz Tavşanı deliğinden çıkartmaya karar verdiğim ruh halimi başka şekilde anlatamazdım.

Yazılarımda, bu günlerde popüler olan Kişisel Gelişim yerine Öz Gelişim kavramını kullanıyorum. Bunun sebebi farklı olma çabası veya ukalalık değil. Pek çok şey gibi Kişisel Gelişim kavramı da dilimize “uzmanlarca” İngilizceden (personal development) uyarlanmış. Tabi İngiliz dilinde personal kelimesinin şahsi, hususi ve öz de olmak üzere çeşitli anlamları var ve ironik bir şekilde anlatılana en uzak anlam olan kişisel kelimesini kullanıyoruz. Toplumumuz hala en başarılı çocuklarını akın akın mühendislik, tıp, işletme ve benzeri bölümlere gönderdiği için bu gibi hayatı kökten yakalayan felsefi konular da maalesef vasat insanların at koşturduğu alanlara döndü ve bu sonuçlar sadece doğal değil aynı zamanda kaçınılmaz.

Aslında anlatılmak istenen olgu, kişinin kendisini geliştirmesi oluyor. Kişinin kendisi gibi acayip bir şekilde tabir edilen şeye de ben kısaca ÖZ diyorum. Öz gelişimin kişisellikle ve sadece kişiyle alakası pek yoktur aslında. Bilakis kişi kendisini geliştirdikçe tüm çevresi, arkadaşları, işi, hayat görüşü, değerleri ve inançları da onunla birlikte gelişir ve değişir.

Yıllar önce stres yönetimi adında bir eğitime katılmıştım. Eğitimci bayan bizleri sıcak bir gülüşle kapıda karşıladı. Program lüks bir kulübün bir salonunda yapılıyordu. Yerlerde rahat yastıklar, 2 saatte bir kahve molası sırasında entelektüel sohbetler, kuru pastalar da dâhil her şey düşünülmüş. Eğitimin daha ilk dakikalarında, 10 kelimesinden biri ‘Sevgili dostlar’ olan garip derecede yumuşak sesli bayan bana kendimi kötü hissettirdi. Şimdi anlıyorum ki o bir oyuncuydu, bulunduğumuz yer sahne, birkaç gün boyunca göreceklerimiz oyun, bizler de her şeyi gerçek sanan saflar. Kendimi kötü hissetme sebebim aptal yerine konulmaktı. Birkaç stres seviyesi testi, stres üzerine söylenmiş sözler, Google’da 10 dakikada bedavaya bulabileceğiniz işe yaramayan (ama o an çok mantıklı gelen) stres kontrolü önerileri ve oldu da bitti maşallah. Aaa bir dakika, eğitimin sonunda CD’den okyanus sesleri eşliğinde hocamızın ‘ağırlaşıyorsuunn, martılaaarrr, gevşiyorsuunnn’ fısıltılarıyla yaptığı şahane rahatlama seansını da es geçmek olmaz. Eğer amacım eğlenip rahatlamak olsaydı sorun olmazdı. Ama amaç stresimi kalıcı olarak azaltmak olduğu için sonuç beni pek memnun etmedi.

Bu siteyi hazırlamaya karar vermeden önce senelerce öz gelişim, felsefe, psikoloji, verimlilik, iş dünyası üzerine kitaplar okudum, çeşitli eğitim ve seminerlere katıldım. Benim çıkardığım ve akıllı herhangi bir insanın kolaylıkla çıkartabileceği sonuç: Genellikle kendimi bir süre iyi hissettirmekten başka bir işe yaramıyorlar. Hani sinemada çok etkileyici bir filme gidip de etkisinden günlerce kurtulamazsın ya, onun gibi bir şey, şov dünyası.

Eğer bu seminerlerden, kitaplardan gerçek bir fayda elde edilseydi, bunların baş müdavimi olan kurumsal şirket çalışanları çoktan verimliliğin uç noktalarında gezer, hayatın anlamını kavrar, değişimin dibine vururlardı.

Ama biliyoruz ki tam olarak bunlar olmuyor. Bir şeyler eksik.

O eksik parça

Üç günlük seminer programıyla bilim adamı olan kimseyi tanıyor musunuz? Ya da ehliyet kursu kitabını okuyarak araba kullanmayı öğrenen birilerini? Bisiklete binmeyi öğrenirken düşüp hiç yara-bere içinde kalmayan var mıdır?

Peki, üç günlük eğitimle stresi yönetebilmek veya başarılı bir iş adamının kitabını bir kere okuyup başarılı olabilmek ya da hiç terlemeden para kazanmak neden insanlara inanılır geliyor?

Bu konularda benim saptamalarım şunlar:

• Öz gelişim bir süreç olarak ele alınmıyor. Ama…
  • Bilim adamlığı alınıyor.
• Öz gelişim’in yaparak değil sadece okuyarak veya dinleyerek olabileceği kanısı var. Ama…
  • Araba kullanmayı öğrenmek için illaki direksiyona geçmek gerektiği konusunda hemfikiriz.
• Öz gelişimimizi çaba sarf etmeden yapabileceğimizi düşünüyoruz. Ama…
  • İki teker üzerinde dengede durabilmek için bile kanımızı akıtmaya hazırız.

Eğer bir konu hakkındaki varsayımlar yanlış ise sonuçlar da hatalı olacaktır. O yüzden, öz gelişim için en iyi başlama noktası gerçekçi varsayımlar yapmaktır. Yukarıdaki saptamaları toparlarsak,

‘Öz gelişim, çaba isteyen bir uygulama sürecidir.’

Öncelikle buradaki çabadan kastım, zoraki bir çaba değil. Eğer hedeflerini iyi tanımlar ve hayatını daha anlamlı yaşamayı amaçlarsan, bu konuda çaba harcamak da zor gelmiyor. Örneğin şu anda bir güzel ayaklarımı uzatıp yatabileceğim halde, bilgisayarın karşısında bu makaleyi yazıyorum. Üstelik site açılışı hedefimi yakalamak için son günlerde nerdeyse her gün uykusuz kalma pahasına yazıları son haline getirmeye çalışıyorum. Beni kimse bunu yapmaya zorlamıyor, hatta yakınlarımdan pek destek bile görmedim. Ama önemli olan bunu yapmak istemem, bunun benim için iyi olduğuna inanmamdı. Çaba kendiliğinden geldi.

Eğer bir şeyler ortaya çıkartmak istiyorsan o zaman eninde sonunda uygulamaya geçmen gerekir. İstersen yüz tane kitap oku, bulduğun tüm seminerlere katıl, her gün saatlerce düşün, uygulama olmadan gelişim de gösteremeyeceksin. İnsan tecrübe ederek öğrenir, tecrübeleriyle gelişir.

Gelişim varılacak bir sonuç değil bir süreçtir, yolculuktur. Bunları ilk duyduğumda açıkçası bana klişe sözler gibi gelmişti ama işin içine biraz girince gerçekten anlıyorsun.

Çaba sarf etmeden gelişim göstermek imkânsızdır ama bu çaba zoraki olursa bil ki bir şeyler yanlıştır. Önemli olan uygulama ve tecrübe etmektir. Okumak, izlemek, dinlemek, düşünmek faydalı olsa da eyleme geçmeden sonuç elde edemezsin. Ve son olarak öz gelişim yolunda belirli bir seviyeye geldiğinde, bunun nihai durak değil ara bir istasyon olduğunu fark edeceksin. Sana tersini söyleyenlerin büyük ihtimalle senin veya şirketinin parasını almaktan başka bir amacı yoktur.

Yolun bu siteye düştüğüne göre öz gelişim konusunda oldukça ilgili ve akıllı birisin demektir. İlgili olmasan aramazdın, akıllı olmasan bulamazdın çünkü bu site için ne bir yere reklam verdim ne de bir tanıtım kampanyası yürütüyorum. Akıllı bir insanın ilgilendiği hiçbir şey elinden kaçmaz, şimdiden başarılar dilerim.

Konu ile ilgili diğer yazılar