İş Mülakatlarında Başarı Sırları

Bir iş ilanına başvurdunuz ve mülakata gireceksiniz İnternette okuduklarınızı unutun, buraya buyurun.

Öncelikle, başvurduğunuz firmanın profiline göre kabaca iki tür mülakata girebilirsiniz:

(1) Gerçekten iş bilir, iyi eleman arayan, mülakatlarda deneyimli (İK) elemanları olan, muhtemelen büyük/çok uluslu firmalar.

(2) Ne aradığını bilmeyen, iş ilanına “esnek çalışma saatlerine uyum gösteren” yada “takım oyuncusu” yada “hem satın alma, hem de paketleme yapacak” gibi şeyler yazan, muhtemelen mülakat deneyimi de olmayan, karşıdakinin tipine göre yada az ücret isteyeni işe alan firmalar.

Eğer (2) tipindeki bir firmaya başvuru yaptıysanız, o zaman olay şov bizınıs. Güzel bi takım elbise, kravat (bayanlar için muadili), parlak ayakkabıları çekip, mülakat sırasında bol bol firmayı, patronu, ve kendinizi övün. Her işi yaparım deyip, yaptığınız her şeyi de abartın. Kendinizden emin bir tavır takının. Sonrasını da şansa bırakın. Varsa araya dayınızı, bi tanıdığı falan sokun. Allah yardımcınız olsun.

Eğer (1) tipindeki bir firmaylaysa işiniz, o zaman çok bir şey yapmanıza gerek yok. Zaten o kadar çok mülakat yapmışlardır ki, anlattıklarınızı biraz eşeleyerek sizin ne mal (iyi anlamda tabi ki :) ) olduğunuzu anlarlar. Eğer önceden bir şeyler hazırlayıp, ezberleyip giderseniz, onu da anlarlar. O yüzden sakin olun. Şu soruları düşünün ama ezbere bir yanıt hazırlamadan, sadece düşünün. Zamanı gelirse, soru gelirse konuşursunuz:

- Şu anda yaptığınız mesleği neden seçtiniz (Belki çocukluktan ilgi, belki baba mesleği, yada sadece sınav puanı)

- Başvurduğunuz firmayı neden seçtiniz

- Peki o pozisyonu

- Zorlanıp, daha sonra üstesinden geldiğiniz bir problem neydi

Mülakatlarda en önemli olan ise, yaptıklarınızı çok güzel karşıya aktarabilmektir. Üniversitede işletme klubüne üye olup okul kantinini işletip kar mı ettiniz Anlatın. Yazın Erasmusla Hollanda’ya mı gittiniz Onu da anlatın. Standart bir üniversite öğrencisindan beklenenden fazla ne var ne yok anlatın. Çalışkan mısınız Anlatın. Akıllı mısınız Çabuk mu öğrenirsiniz Üstüne üstüne bastırın. İnsan ilişkileriniz çok mu iyi Lider ruhlu musunuz Örnek verin.

Proje Yönetimi eğitimi aldığımda, eğitmenin şu lafı çok hoşuma gitmişti: “Hazırlık yapmayan, başarısızlığa hazırlanır”. Mülakatın hazırlığı da iyi bir özgeçmişten geçer.

Malesef iyi bir özgeçmiş (CV) yazmanın ne demek olduğunu anlamayan bir çok gencimiz, sırf bu yüzden mülakata bile çağrılmadan belki de çok uygun oldukları iş fırsatlarını kaşırıyor.

İyi bir özgeçmiş ne demektir

Aslında bir kaç basit bileşeni bar iyi bir CV’nin:

1) Başvurduğunuz pozisyonla ilgisiz olan hiç bir şeyin OLMAMASI, ilgili şeylerin ÖNE ÇIKARILMASI

Diyelim ki endüstri mühendisisiniz ve bir fabrikada kalite kontrol mühendisi pozisyonuna başvuruyorsunuz. Burada özgeçmişe yazacağınız “ISO 9001 semineri” size artı puan getirirken “Visual Basic Programlama” büyük ihtimalle etki etmez ve “Doğalgaz tesisatı kurulum belgesi” size eksi puan kazandırır (Ne alaka bu adam bu kursa gitmiş, yoksa ne iş olursa yaparımcılar dan mı ).

O yüzden üşenmeyip, her ilana özel CV yazmak, mülakatlarda da işinizi kolaylaştırır.

Son olarak, lütfen şunları yapmayın:

  • Bilgisayar bilgi kısmına MS Office, Windows yazmayın.
  • Hobiler kısmına kitap okumak, müzik dinlemek yazmayın.
  • Stajda yaptıklarınızı şişirip, sonra soru gelince (Eeee anlat bakalım şu satış hedeflerinin oluşturulması kısmını) şişmeyin.
  • Beklemediğiniz bir soru gelince “Eee bilmiyorum” demeyin, (“Biraz düşüneyim” diyip düşünün).
  • Sorulan soruları tam olarak anlayıp dinlemeden cevap vermeye çalışmayın.

Son olarak, bir mülakat başarısız geçerse umutsuzluğa da kapılmayın. Hiç kimse ilk mülakatını geçemez.

Bu arada, konuyla ilgili Çağdaş’ın da güzel bir yazısı var, okumadan geçmemenizi tavsiye ederim.

Özgeçmişini Özelleştirerek İş Bulma Şansını Yükselt – Bölüm 3

Hatırlatmak gerekirse, bu yazı dizimizin ilk bölümünde Didem’in epostasını okumuştuk ve daha sonra Didem’in özgeçmişini incelemiştik. (Eğer okumadıysan önce o yazıları okumanı öneririm). Şimdi ise Didem’in özgeçmiş örneği ve kapak yazısı için yaptığım yorumları yayınlayarak yazı dizisini sonlandırıyoruz.

Didem’e Gönderdiğim Eposta

Didem selam,

Şimdi öncelikle değerlendirmemi sadece gönderdiğin kapak yazısı ve CV üzerinden yapacağım. Yani görüşmede neler yaptın ne söyledin bilmiyorum, o yüzden değerlendirmem sadece bunlarla sınırlı olacak. Ve bu sebeple belki de biraz “sert” olabilir, ama açık konuşmak en iyisi, amacım kesinlikle seni kırmak değil :) ama zaten böyle kaygıların olsa bana CV’ni hiç göndermezdin diye tahmin ediyorum.

Gelelim değerlendirmeme:

Kapak yazısında özel birşeyler söylemen gerekir. Seninki biraz CV’nin özeti gibi olmuş. Özel bir şeyler derken, öyle bir şeyler yazmalısın ki her iş başvurusuna farklı kapak yazısı göndermen gerekmeli.

Senin yazını ise tüm başvurularına ekleyebilirsin, çünkü çok fazla genel ve açıkçası seninle ilgili bilgi vermiyor. Nedeni ise basit, 2010′da mezun olan BÜTÜN kimya mühendisleri tecrübesizdir, adapte olabileceğini düşünür, üretim veya ar-ge’de işe girmek ister, vb.. Biraz daha özel bir şeyler söylemen gerekir. Öyle ki onu okuyan birisi merak etsin ve ‘hmm, ilginç, şu CV’ye bir de detaylı bakayım’ desin.

Mesela en basitinden bana ilaç sektörü, plastik-polimer’de çalışmak istediğini yazmıştın epostanda. Başvurduğun firmaya bağlı olarak bunu mutlaka belirtmen gerekir. Eğer ilaç sektöründe bir yere başvuruyorsan “Özellikle üniversitenin son sınıfında ilaç imalatı üzerine olan merakım dolayısıyla … gibi dersleri aldım ve …. konusu üzerine bir tez/proje/çalışma yaptım. Bu sebeple firmanızın iş ilanı da oldukça ilgimi çekti ve bu pozisyonu gerçekten çalışıp tecrübemi artırmak ve katkı sağlamak istediğim bir iş olarak görüyorum” gibi bir şey iş vereni mutlaka etkiler. Beni etkilerdi. Ve merak uyandırır ve CV’ne kesinlikle bakılır.

Bu sebep-sonuç ve ilgi yaklaşımını mülakatlarda da sürdürürsen işi alma olasılığın artar. Tabiki bu arada kesinlikle doğru olmayan şeyleri söyleme veya abartma. Ama zaten yaptığın, var olan şeyleri parlat ve su yüzüne çıkart. Stajını, yaptığın projeleri, başka şeyleri düşün ve o işle en ilgili olanların tozunu alıp kapağa koy.

Bu arada, CV’yi de yine her başvurduğun pozisyona göre özelleştirmen daha da iyi olur.

Eğitimler kısmının başlığını eğitimler ve sertifikalar gibi bir ad koyup, örneğin ISO 9001:2008 Kalite Yön. Sis. Eğ. katılım sertifikası gibi yazabilirsin. Tabi ki sertifika veriliyorsa eğitimden sonra.

Bitirme tezinin altına kısa 1-2 cümleyle ne üzerine olduğunu biraz daha anlatabilirsin ve ÜDS sınavında kaç üzeriden 63 aldığını söylemaek faydalı olabilir. Özgeçmişine bakanlar senin kadar bilmeyebilirler. Yabancı dil seviyeni yazarken de 9/8 gibi rakamlar kullanmışsın. Bu senin öznel değerlendirmen olduğundan daha az spesifik olabilir belki, yani çok iyi, iyi, orta gibi kelimeler veya 5 üzerinden bir değerlendirme belki. Bunlar ama daha detay konular.

Asıl konu işverenin şu sorusuna cevap verebilmek: Acaba yine karşımıza ne iş olsa yaparım diyen bir yeni mezun mu var yoksa hayatında bir nebze de olsa ne istediğini bilen, biraz gözünü açmış, ilgili, meraklı birisi mi var. Çünkü nihayetinde yeni mezun birisi ne olduğu için değil ne olabileceği için işe alınır.

Son olarak hobiler kısmında okumak ve sanat kısımlarını tamamen silerdim. Ama spor ve müzik kısmı oldukça güçlü. Fakat ufak bir soru işaretim var orada: Konservatuar 1. sınıfa gidiyorsan, bu hala devam ettiğin anlamına mı geliyor İşe girersen bırakacak mısın Bırakmayacaksan ikisini (ve hatta sporla üçünü) bir arada nasıl götüreceksin

Yani genel olarak söyleyeceklerim böyle, bir de bir ufak tavsiye: Mülakat öncesinde mülakatı zihninde canlandır. Nasıl da gülümsediğini, sorulara kendine güvenerek ve güzel cevaplar veridiğini ve görüşmecinin senden nasıl da etkilendiğini hayal et. Hatta zihninde replikler bile oluşturabilirsin. Bu mülakat öncesinde olası gerginliğini azaltır, kendine güvenini artırır ve gelebilecek sorulara önceden hazır hissetmeni sağlar.

Umarım yorumlarım işine yarar ve istediğin gibi bir iş bulursun.

Kendine iyi bak,

Çağdaş

Didem’in Cevabı

Bunun üzerine kısa bir süre sonra Didem’in cevabını aldım. Ve oldukça mutlu olduğumu da eklemeliyim :)

Çağdaş Bey,

Yazdığınız yazı gerçekten benim için çok değerli. Söyleyebilirim ki böyle bir yol göstericiye ihtiyacım vardı. Ve zaman ayırıp, düşüncelerimi, fikirlerimi eleştirmeniz benim için oldukça önemliydi. Sakıncalı ve kırıcı hiç bir şey yok yazınızda. Aksine oldukça besleyici buldum.

CV mi dediğiniz gibi şahsi bilgilerimi değiştirerek yayınlayabilirsiniz sitede. Bir çok kişi için aydınlatıcı olabilir.

Söyledikleriniz üzere gerekli düzeltmeleri derhal yapacağım.

Bu çok değerli yorum ve eleştirileriniz samimiyetle teşekkür ediyorum.

Aklım karıştığında, bir yol bulamadığımda yazabilir miyim yine size

saygılarla

Didem

Bitirirken

Benim açımdan oldukça keyifli bir çalışma ve güzel bir yazı dizisi oldu ve ne kadar çok kişi okuyup faydalanırsa sevincim de o kadar artacak.

Son olarak, özellikle IK alanında çalışan veya görüşmeci olarak iş mülakatlarına katılan okurlar ve bu konuda tecrübesi olan herkes, lütfen sizler de yorumlarınızı ekleyin. Ne kadar çok geribildirim olursa o kadar faydalı olacaktır.

Not: Didem, tabiki yazabilirsin :)

Özgeçmişini Özelleştirerek İş Bulma Şansını Yükselt ! – Bölüm 2

(Önceki yazıdan devam)

İşte Didem’in Örnek CV’si ve kapak yazısı. Aslı Word formatında ve daha derli toplu görünüyor tabiki. PDF olarak görmek isterseniz işte burada.

Yazımın bir sonraki bölümünde CV ve kapak yazısı hakkındaki yorumlarımı ve Didem’le aramızdaki epostalarla devam edeceğim.

Kapak yazısı :

Sayın Yönetici,
‘ Kimya Mühendisi ‘ pozisyonu için başvurumu dikkatinize sunuyorum.
2010 Kimya Mühendisliği bölümü mezunuyum. İngilizcem ‘upper intermediate (iyi)’ seviyededir. İngilizce eğitimime hala devam etmekteyim. Üretim- Arge alanında çalışarak  Sorumluluklarım doğrultusunda iyi hizmet vermek amacıyla ilanınıza başvurmaktayım. Henüz sektör olarak staj dışında tecrübem yoktur fakat kısa sürede işe adapte olabileceğimi ve iş tanımı doğrultusunda iş için gerekli şartları sağlayabileceğimi düşünüyorum.
İşin niteliklerime olan uygunluğu hakkında yüz yüze görüşmek isterim.
Zaman ayırdığınız için teşekkürler
Saygılarımla
Didem Adıgizli

Didem’in CV’si

Didem ADIGİZLİ
Kimya Mühendisi

İLETİŞİM BİLGİLERİ

Adres : Sarıköy mh. Kuşçu
sokak.Beşiktaş/İSTANBUL
Cep Tel : 0 532 123 45 67
E-Posta : didemadıgizliii@gmail.com
KİŞİSEL BİLGİLER
TC Kimlik No : 1234567890
Doğum Tarihi : 01 haziran 1985
Uyruk : Türkiye
Eğitim Durumu : Üniversite
Medeni Durumu : Bekar
Ehliyet : B

EĞİTİM BİLGİLERİ
Üniversite : Ortalama Türkiye Üniversitesi – (Örgün Öğretim)
09.2005 – 06.2010 Mühendislik Fakültesi, Kimya
Mühendisliği – 2.80/4
Lise : Bir Türkiye Lisesi (Y.D.A)
2000 – 2004 Fen Bilimleri 4.2 /5

NİTELİKLER
Kariyer Hedefi : Kurumsal bir şirkette geleceğe dönük iş hayatı deneyimleri ve iş
hayatının gerektirdiği yetenek ve becerileri kazanarak üretken ve
faydalı bir mühendis olmak ve bu alanda kariyer yapmak.
Yabancı Dil : İngilizce Okuma:9 Yazma:9 Konuşma:8
Yabancı Dil Ağırlıklı Lise – Hazırlık
Falanca Dil Okulu – genel ingilizce
Bilgisayar Bilgileri : Microsoft Office

EĞİTİMLER
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi – 2 gün – Kasım 2010
TMMOB Kimya Mühendisleri Odası – Falanca şube
Kimya Mühendisliği Ve Çalışma Alanları – 4 saat- Mayıs 2007
TMMOB Kimya Mühendisleri Odası – Filanca şube

SINAVLAR/PROJELER
Bitirme tezi : Epoksi polimer malzemeler
Haziran-2009
ÜDS (Üniversiteler Arası Yabancı Dil Kurul Sınavı) : 60 puan
Mart -2010

STAJ/İŞ BİLGİLERİ
2010 Kasım – Filanca Etüt Merkezi, Kimya Öğretmenliği – devam ediyor
2007 Yaz Dönemi: Falanca Fabrikası – Laboratuar Stajı
Hammadde kesme-kırma işlemleri
Proses-üretim analizleri
Çalışan diğer mühendislerin ve insan kaynaklarının
verdikleri proses eğitimleri
Kalite sistemlerine genel bakış
Kimyasal analizler
Çalışmak istenilen iller:İstanbul (Avrupa), falanca il

Üye olunan dernek:

Kimya Mühendisleri Odası Falanca Şubesi
/topluluklar
Hobiler : Okumak (kitap, dergi, makale, araştırma-inceleme), sanat (tiyatro,
edebiyat, sinema),spor yapmak (5 yıl Falanca Belediye spor’da Lisanslı sporcu, 1yıl üni. Okul
voleybol takımı ve 1yıl üni. okul jimnastik takımı olmak üzere lisanslı sporcu ), musiki (
Filanca Büyükşehir Belediye Konservatuarı Türk sanat Musikisi 1. Sınıf )

Refaranslar

Ahmet FALANGİL
Metalurji ve Malzeme Mühendisi / Filan LtdŞti.
GSM: O 505 555 55 55
Mail : ahmetfalanca@filanca.com

Mehmet FİLANGİL
Çevre Mühendisi / Falan Ltd.Şti
GSM: 0 505 555 55 55

—————————————————————-

Yazımın bir sonraki bölümünde CV ve kapak yazısı hakkındaki yorumlarımı ve Didem’le aramızdaki epostalarla devam edeceğim.

Özgeçmişini Özelleştirerek İş Bulma Şansını Yükselt ! – Bölüm 1

Eposta sorunumu çözdükten sonra sonunda tüm spamleri ayıklayıp, aylar öncesinde de olsa atılan epostaları yanıtlamaya başladım. Bu sırada bazı okurlarla da yazışmaya başladık. İçlerinde izin veren (çok teşekkürler) arkadaşlarla olan yazışmaları yayınlamaya (tabiki gizlilik gerektiren bilgileri değiştirerek veya silerek) karar verdim, böylece benzer bir sorunu olan herkese yardım etmiş oluruz. Bir taşla iki kuş :)

Şimdi yayınlayacağım yazışmadaki isim, şehir, meslek, üniversite vb.. her türlü tanımlayıcı bilgiyi değiştirdim. Özellikle üniversite adı hayali ama puan sıralamasında ortalarda olarak düşünün. Onlar dışında hiç bir şeyin noktasına dahi dokunmadan yayınlıyorum.

Didem’in ilk epostası

Merhaba Çağdaş Bey.

Bloğunuzu takip ediyordum bir kaç aydır. Aydınlatıcı ve ışık saçan, motive eden, gerektiğinde tenkit eden yazılarla gayet iyi olduğunuzu düşünmekteyim.

Ve hayatında istediği başarıları elde etmiş bir arkadaş olarak bakarsam size (Çağdaş: teşekkürler ama o kadar iddialı değilim henüz), konuşmaya ihtiyacım olan kişi siz olabilirsiniz diye bu yazıyı yazıyorum. okursanız da sevineceğim..

Hal ve vaziyetim şöyle bir durumda.

Bu yaz mezun oldum. Meslektaş sayılırız aslında. Kimya mühendisliği branşım. Ortalama Türkiye üniversitesi. Neden detay veriyorum çünkü bunlarla ilgili şüphelerim var.

Başka şehirden İstanbul’a ailemle geldiğimiz bu yaz, 3 ay süreyle iş aradım. İstanbıul’ da.

Pek kimseleri tanımadığım, ve İstanbulda çevremiz olmadığından sadece internet üzerinden başvurularda bulundum.

3 yere çağırıldım. hatta 2. ci görüşmeye de gittim. Ama hiçbiri sonuçlanmadı. Ve o kadar başvurduğum ve çalışmak istediğim ilaç sektörü, boya sektörü başvurularımdan hiç biri bir yerlere gitmedi. aramadılar bile.

Ve bunlar üzerine ben tahmin edilebileceği gibi büyük bir hayal kırıklığıyla birlikte yaşamaya başladım.

Yaptığım hiç bir şey zevk vermemeye, hiç birşeyden tat almamaya, kimseyle konuşmak istememeye kadar gitti.

Gencim, çalışmak istiyorum, kariyer ve meslek hayatımda ulaşmak istediğim tek şey diye düşünürken, işsizlik ve yalnızlaştırma politikalarımı kendi kendime dayatırken, daha da beter ümitsizlik içerisine girdim. ve kasımda sadece biraz sosyalleşmek, yeni insanlar tanımak, ve toplum içinde çalışıyor gibi görünmek için öğretmenlik için başvurdum ve çalışmaya başladım. yarı zamanlı.

tahmin ettiğiniz gibi bu sadece çaresizliğin etrafında dönerken, durup ne oluyor diye bir süre bakınmak gibi.

Öğretmenliği küçümsediğimden değil. Mühendislik eğitiminden sonra tatmin olamadığım bir iş süreci olduğundan.

şimdi ve öncesinde ben eksikliklerimin, başarısızlıklarımın, kişilik zayıflıklarımın üzerinde oldıukça duruyorum duruyorum.

Ama varabildiğim hiç bir sonuç yok.

Ve bunları düşünürken, daha da çıldırıyorum

Ve bu konuda konuşabileceğim kimse yok.

Sorun ben miyim sorun sistem mi aptalın teki miyim sorun batı üniversitelerinde olmayan bir iç anadolu üniversitesinden mezun olmam mı iletişim mi kuramıyorum çıldırıyor muyum

Rahatsız ettiğim için bağışlayın.

Lakin ne yapacağını bilmez ve aynı labirentte yolunu bulmak için daha da kendini kaybeden bir haldeyim.

saygılarımla

Didem

Benim Cevabım

Merhaba Didem,

Tanı koymadan önce 1-2 tahlil rica edeceğim :)

Bana CV’ni (gizlilik istersen, ad -soyad, doğum tarihi vb.. silip gönder) ve başvurduğun son iş için yazdığın kapak yazısını (varsa) gönderebilir misin

Bir de sadece İstanbul’da mı iş aradın Diğer şehirlere başvuru yaptın mı

Kendine iyi bak,

Çağdaş

Daha Sonra…

Bir kaç gün sonra Didem CV’sini ve örnek bir kapak yazısını gönderdi. Hatta hiç bir bilgisini gizlemeye gerek duymamış ki güveni için teşekkürler. Ben de ona kendi bakış açımdan detaylı bir ‘otopsi raporu’ hazırlayıp gönderdim. Bir sonraki yazıda Didem’in örnek CV’sine, kapak yazısına hep beraber bakalım.

Meraklısına:

Bu konuyla ilgili araştırma yaparken ilginç verilere rastladım, örneğin:

CV kelimesi geçen ay yaklaşık 500 bin defa Google’da aranmış. CV bildiğiniz gibi Curriculum Vitae’ni kısaltması. Türkçe’de ‘Hayatın Akışı’ anlamına geliyor.

Şimdi CV kısaltması ingilizce’den geldiği için ‘sivi‘ diye okunuyor. İnsanlar da hep sivini gönder, sivisi nerde falan diye konuşuyor. Fakat bir grup insan da Google’da CV’yerine ‘sivi‘ arıyor. Kaç kişi mi Ayda yaklaşık 150 bin kişi :)

Kıssadan hisse : 1) Eğer sadece CV’nin ne anlama geldiğini bilirsen bile, tahminim odur ki her 5 kişiden 1′inden öndesin.

2) Birşeyi 150 bin kişi bile söylese, doğru olduğu anlamına gelmez.